HẢI HỒ

HẢI ĐẢO XA XÔI
Bìa và minh họa của Nguyễn Bích

NHÀ XUẤT BẢN KIM ĐỒNG

HÀ NỘI – 1963

 
 

THÔNG TIN EBOOK
Ebook được thực hiện bởi các thành viên TVE-4U.ORG:
• Nguồn sách, scan: Cái lệ
• Sửa text và tạo ebook: Bình An

HẢI ĐẢO XA XÔI

Ởmột căn nhà nhỏ miền quê xa, sáng sáng mẹ đi chợ vắng, em gái nhỏ
thơ thẩn chơi quanh nhà với bà. Bà già lắm, tóc bạc trắng và mắt kém cỏi,
bà phải vừa nhìn vừa sờ tay mới thấy. Bà thương yêu em gái lắm, chẳng
muốn rời một bước. Em gái nhỏ chỉ chơi xa khỏi vườn một tí thôi là bà đã
gọi: “Ới Nụ! Nụ ơi! Cái Nụ của bà đâu rồi?”
Em gái nhỏ quả như một cái nụ hoa xinh đẹp của bà thật. Môi em đỏ
mọng, má trắng mịn thoảng phớt hồng như da quả đào sắp chín, mái tóc
mềm gió thổi nhẹ một chút cũng bay bay mịn màng. Bà vẫn khoe với hàng
xóm: “Giời cho bố cú mà đẻ con tiên đấy. Chứ bố nó ý à! To cao lộc ngộc
mà đen lắm kia!”
Những lúc vắng vẻ chỉ có hai bà cháu thế này bà hay kể chuyện “Ngày
xưa” cho cái Nụ nghe. Nhiều chuyện “Ngày xưa” lắm! Cái Nụ chẳng nhớ
hết: Nào chuyện ngày xưa có thằng bé Cuội chăn trâu. Ngày xưa có ông
Bụt giả vờ ăn mày, rồi ngày xưa có con chó đá...
Chuyện nào cái Nụ cũng thích. Có hôm bà kể cả chuyện “Ngày xưa bà
đi ở khổ lắm...” Chuyện ấy thì buồn buồn, bà hay chảy nước mắt. Thương
bà quá! Thường kể hết một chuyên, bà hay ôm lấy cái Nụ, tay bà gầy gầy
sờ sẫm lên chỏm tóc Nụ mà hỏi:
— Cái Nụ cháu ai?
— Cháu bà.
Thế rồi bà cứ êm ái hỏi tiếp, cháu lại thỏ thẻ trả lời những câu mà cả
hai bà cháu đã thuộc làu trong bụng. Như là:

— Nụ bà con ai?
— Con mẹ con cha.
— Mẹ đâu?
— Mẹ đi chợ vắng.
— Cha đâu?
— Cha đi bộ đội, hòa bình.
Bà bằng lòng lắm. Ừ! Ừ! Cha Nụ đi bộ đội giữ hòa bình.
— “Hòa bình, mẹ cấy lúa xanh...”
Cứ hai chữ một, giọng nỉ non bà dạy tiếp:
— “Cha đi... bộ đội... thức canh... đất trời...”
Khi bà cháu thủ thỉ trước thềm nhà như thế thì ở tít ngọn tre vồng có
con chích chòe đậu. Gió đung đưa, con chích chòe hót réo rắt, nó lại rung
cánh nhìn xuống hai bà cháu kêu:
— Chuých! Tu chuých! Chòe chòe!
Bà bảo với Nụ rằng:
— Nó nói: “Tao thích! Tao thích múa xòe”!
Thế là cái Nụ đứng dậy bắt chước các bạn múa tay quanh bà cho chim
xem. Bà khen, bà cười móm mém. Chim khen, chim hót thánh thót.
Đấy là những sớm mai nhẹ nhàng trong sáng của hai bà cháu. Gió đã
đổi mùa, hơi se lạnh, cái lạnh ngòn ngọt đầu thu. Nắng vàng dịu đi, thếp
vàng trên cây, trên lá, trên cả mình chú chích chòe hay hót. Sương cũng óng
ánh giống những hạt ngọc tí xíu xinh xinh. Cảnh và người êm ả tươi mát
như tranh. Tranh hòa bình của quê hương em gái nhỏ, có bà kề chuyện

“Ngày xưa”, có mẹ sớm hôm làm đồng hợp tác, có cha đi bộ đội, giữ hòa
bình.
Cha ở xa, xa lắm, em gái nhỏ không thể biết được. Nơi ấy cha em và
những chiến sĩ đồng đội tháng ngày vật lộn với sóng dữ biển khơi, da sạm
đi vì nhuộm nắng trời và biển mặn.
Một hôm từ nơi xa xa ấy người cha gửi về cho em gái nhỏ một gói quà.
Ô này! Thích chưa! Đôi mắt tròn đen của em mở to long lanh. Những thứ
này ở quê chẳng hề thấy bao giờ cả. Đây là những con ốc kỳ lạ. Con thì
tròn xoe, trắng muốt lại điểm lấm tấm đỏ đỏ xanh xanh. Con thì dài dài mà
đầu nhọn hoắt. Này những vỏ con trai, con hến trắng tinh, kẻ ván, kẻ vi. Có
cái mỏng mảnh tròn tròn như một cái quạt tí hon, soi lên nắng nhấp nháy có
màu ngũ sắc. Lại những hòn đá cuội màu xanh cũng có, màu đỏ cũng có mà
trắng muốt cũng cỏ. Hòn tròn như cái cánh chim, hòn lại vuông vắn bốn
góc, có hòn thì dẹt như chiếc mầm tí xíu. Thế này mà chơi bày cỗ thì thích
biết mấy. Còn bông hoa đá nữa kia. Hoa gì mà xù xì, lại cứng thế nhỉ? Hoa
này thì chẳng bao giờ héo rụng, tha hồ mà chơi, rước kiệu.
Mẹ đan ngay cho Nụ chiếc giỏ tre con. Bỏ ốc và cuội vào xách tung
tăng. Chỉ khẽ lắc lắc nó kêu lóc xóc đến vui. Bà cũng khen đẹp, mẹ cũng
khen đẹp, con chim chích chòe cũng ríu rít như thèm như ghen. Sao nơi cha
ở lắm thứ đẹp thế! Con ốc cũng đẹp hơn con ốc mẹ vẫn bắt ngoài đồng
luộc cho cái Nụ ăn. Hòn đá cuội cũng đẹp hơn hòn sành hòn sỏi ngoài
vườn. Thế thì ở đấy cái gì cũng đẹp cả nhỉ! Chắc là con chim chích chòe
hót cho của nghe ở đấy cũng đẹp hơn con chim vẫn đậu trên ngọn tre cao
trước ngõ kia thôi. Nơi ấy là đâu thế nhỉ? Mẹ đọc thư cha gửi về nói cha
đóng quân ở ngoài hải đảo.
Ôi! Hải đảo! Cha ở hải đảo! Cái tên buồn cười nhỉ! Hải đảo là đâu mà
nhiều thứ đẹp như thế! Hỏi bà, bà cũng không biết. Bà chỉ bảo hải đảo là ở

ngoài biển khơi. Bà kể biển có nhiều nước lắm, nước xanh và nhiều như
trời xanh trên đầu hai bà cháu. Nhiều đến nỗi cứ nhìn xa mãi thì thấy trời
và nước chập vào với nhau. Ờ! Thế thì cha ở xa lắm! Ngồi xếp những con
ốc xinh xinh, hòn cuội tròn tròn vào lòng bàn tay bà, em gái nhỏ còn hình
dung ra vô khối những thứ xinh đẹp khác mà chắc ngoài nơi hải đảo lạ lùng
cha ở có nhiều lắm. Em thốt lên ao ước:
— Bà ơi! Bà cháu ta mà được ra xem thì sướng quá bà nhỉ.
Biết bao ý nghĩ đẹp đẽ về hải đảo nảy nở trong trí óc của em gái nhỏ.
***
Ngay tối hôm ấy, một câu chuyện kỳ diệu về hải đảo của cha em đã đến
trong giấc mơ em gái nhỏ. Một giấc mơ thật đẹp đẽ. Này đây! Con chim
chích chòe ban sáng bỗng dưng tới đậu bên em. Nó hót ríu rít và khoe với
em gái.
— Cô Nụ ơi! Chim có đẹp không?
— Đẹp lắm! Chim đẹp hơn ban sáng nhiều. Mỏ chim đỏ, và cánh chim
biếc xanh thế kia.

— Cô Nụ ơi! Chim có đẹp không?

Con chim hót lên vui sướng và nó lại mách:
— Cô Nụ ơi! Chim đẹp vì chim đã bay qua biển xanh, bay đến hút ở
hải đảo. Ở đấy có cha cô Nụ kia.
— Thật thế ư chim? — Em gái nhỏ vui sướng reo lên — Chim kể đi
nào. Hải đảo làm cho chim đẹp thế kia ư?
Chim rung đuôi, vẫy cánh, chim nhảy tót vào lòng tay xinh em bé rồi
chim thánh thót kể:
— Hải đảo đẹp! Đẹp lắm cô bé ạ! Đây là một hòn núi đá ngũ sắc long
lanh nổi lên giữa biển cả khi ửng nắng và những tối trăng thì hòn núi ấy
trong veo như ngọc thạch. Trên núi có vô khối là của quý. Nào hoa quả
muôn màu thơm ngào thơm ngạt. Nào lụa hoa để may áo mặc vừa đẹp vừa
xinh. Đồ chơi thì vô khối, còn đẹp gấp mấy mươi cái giỏ ốc với đá cuội
của Nụ nữa kia!
Em gái mê say nghe, em nghĩ thầm:
— Chao! Em mà ra được ngoài ấy em sẽ hái một bông hoa rõ đẹp cài
lên tóc. Sẽ bứt một quả cam thật ngọt đem về bà bổ cho ăn. Sẽ lấy một tấm
lụa nhiều hoa nhất đem về mẹ may áo đẹp đến Tết mà mặc. Em sẽ rủ cha
cùng về quê thăm bà, thăm mẹ. Chao ôi! Hẳn là bà và mẹ thấy hai cha con
về thì vui biết mấy.
Nghĩ rồi em bé hỏi chim:
— Này bạn chim ơi: “Cha làm gì ở ngoài ấy thế? Chắc cha cũng đẹp
lắm phải không chim? Cha nhớ em lắm đấy nhỉ?”
— Đẹp lắm cô Nụ ạ! Ở đấy cha của Nụ có đôi mắt sáng như hai chấm
sao, đêm đêm cha dõi nhìn ra biển rộng. Những con cú, con vọ lén lút trong
tối thẳm đều phải tan đi. Ở đấy cha của Nụ có hai cánh tay khỏe và to lắm.

Cánh tay giang rộng ra chắn giữ những cồn sóng bể lưỡi dài hay ghen
tuông giận giữ cứ đòi chồm lên chực nuốt cả đảo đi. Chính mặt trời cũng
say mê cha cô, sáng sáng trước tiên mặt trời đến đảo đón chào nụ cười của
cha cô sớm nhất rồi mặt trời mới đi về các ngả, ở đấy muôn ngàn loài
chim đẹp chúng tôi bay về làm tổ trên đỉnh núi và suốt ngày hót lên bài hát
hay nhất của loài chim tự do: bài ca “Vinh quang trên đôi cánh”. Cha cô
cũng thuộc bài ca đó và lúc hát hai cánh tay cha cô múa lên xòe rộng như
đôi cánh chim. “Đẹp! Đẹp làm kia!”
Em gái thốt reo lên thèm muốn: “Em muốn đến với cha em quá! Có xa
lắm không chim ơi?”
— Xa lắm! Cô Nụ ạ! Phải đi đến bờ biển xanh, đi theo con đường mà
cha Nụ đã đi, có mưa, có gió. Rồi qua giữa biển cả mới tới hải đảo!
Mắt em gái nhỏ đã dấp dính nước mắt, em lo lắng.
— Làm thế nào mà em đi tới được đây?
Bỗng nhiên từ trong giỏ tre có tiếng những con ốc tròn xinh xinh gọi:
— Cô Nụ ơi! Cô hãy chịu khó đưa chúng em ra bờ biển. Gặp biển xanh
chúng em sẽ thành chiếc thuyền đẹp chở cô gái bé nhỏ của chúng em tới
đảo bình yên. Cô bằng lòng chứ?
Con chai bé xinh như cái quạt tý hon cũng thủ thỉ:
— Chị ốc làm thuyền. Còn em, em sẽ xòe rộng như một cánh buồm
trắng đón gió biển đưa chị đi thật nhanh trên sóng. Chị bằng lòng chứ?
Chim xòe cánh vui mừng nhảy nhót đậu lên quai giỏ:
— Thế thì vui quá! Chim sẽ bay dẫn đường ra tới bờ biển. Cũng xa
đấy! Cô Nụ phải đi đến rõ mỏi chân mới tới, đi như cha cô đã đi. Nhưng
không sao. Chim sẽ hát cho Nụ vui tai quên hết vất vả mệt nhọc. Nụ bằng

lòng chứ?
Em gái nhỏ sung sướng, má em đỏ hồng lên, em đứng dậy quả quyết:
— Cảm ơn các bạn! Thế thì chúng ta đi ngay thôi. Mệt nhọc mấy em
cũng đi! Em chẳng sợ đường xa.
Nhưng kìa, những chú đá cuội đã thấy tót ra khỏi giỏ tre:
— Hỡi cô gái dũng cảm. Chớ lo, con đường có mưa, có gió, con đường
gồ ghề cha cô đi đã san bằng cho cô rồi. Cô hãy buộc chúng tôi vào dưới
bàn chân xinh đẹp kia đi. Chúng tôi sẽ biến thành những bánh xe nhỏ đi
nhanh như bay và không hề vấp ngã bao giờ cả. Cô bằng lòng chứ!
Em gái nhỏ chập hai tay vào ngực cảm động:
— Ôi chao! Thế thì sướng quá — Em với thúng quần áo của mẹ lấy
sợi chỉ đỏ buộc những hòn cuội nhỏ vào chân. Em xách giỏ đồ chơi mạnh
bạo bước ra khỏi cửa.
Ơ này lạ chưa! Sao em đi nhẹ nhàng như lướt trên mặt cỏ. Nhanh quá!
Gió hút ù ù bên tai, gió bay bay chỏm tóc trái đào của em. Mát quá! Trước
mặt em nắng sáng tưng bừng trời xanh. Một loáng em gái nhỏ đã vượt khỏi
cánh đồng lúa thu của quê hương em. Tre xanh và đồng lúa dạt dào vẫy
chào tiễn biệt. Bướm trắng và chuồn chuồn đỏ bay theo tiễn chân rõ xa
mới thôi. Em phải đi qua nhiều làng mạc xa lạ, nhiều cánh đồng bát ngát,
qua những dãy đồi cỏ mượt như nhung nối tiếp nhau và qua cả những khu
rừng xanh thăm thẳm.
Nhưng kìa, bờ biển xanh đã ngay trước mặt rồi. Em gái nhỏ dừng chân
trên bãi cát trắng mịn. Rặng thông già phía sau lưng em hát rì rầm theo gió.
Còn trước mặt em là biển cả mênh mông, biển rộng quá, xanh quá, y như
bà đã kể với em. Em chỉ thấy trời và nước, nước không nằm im như trời
mà nước cứ xô nhau vào bờ ăn cát và muốn xô dần đến cả chân em như

chực nuốt em đi. Chim liệng quanh một vòng đậu trên vai em và giục:
— Nào cô Nụ! Hãy thả ốc và chai xuống nước biển đi. Thả nhanh lên
thôi!
Em gái nhỏ vừa cúi xuống thì bỗng dưng có tiếng hát réo rắt vẳng đến,
gió không thổi nữa và sóng cũng tan dần đi, biển xanh bằng lặng như một
tấm gương lớn trong suốt. Trước mặt em từ ngoài xa dẫn tới những nàng
tiên xinh đẹp kỳ lạ. Họ đến quanh em gái nhỏ. Những tà áo lụa đủ màu
quấn lấy em. Nàng tiên lớn nhất bế bổng em gái nhỏ lên và bảo:
— Em Nụ ơi! Em muốn ra hải đảo đấy ư?
— Vâng! Em ra với cha em. Chim bảo cha em ở ngoài ấy. Đẹp lắm!
— Phải! Cha em ở ngoài ấy. Ngoài hải đảo xa tít kia kìa — Em gái nhỏ
ngửng nhìn theo tay trỏ và em thấy giữa biển nổi lên một hòn núi óng ánh
— Em gái nhỏ ơi! Em muốn ra đảo để làm gì cơ chứ?

— Em Nụ ơi! Em muốn ra hải đảo đấy ư?

Em gái ngoan ngoãn trả lời như em đã nói với chim:
— Em sẽ bảo cha em hái cho một bông hoa rõ đẹp gài lên tóc. Sẽ bứt
một quả cam thật ngọt đem về bà bổ cho ăn, sẽ lấy một tấm lụa nhiều hoa
nhất đem về mẹ may áo đẹp cho em mặc.
Những nàng tiên cười rộ lên. Nàng tiên lớn nhất chỉ các tiên khác bảo:
— Này! Em gái nhỏ! Thế thì các chị là những nàng tiên “Mùa xuân”
đấy! — Và nàng hỏi — Em có biết chưa em đã làm những gì ở ngoài đó
không? Em nói cho chị nghe thử nào.
Em gái nhỏ áp đầu vào ngực nàng tiên thủ thủ:
— Em biết ạ! Cha em lấy đôi mắt sáng để đuổi những con cú, con giơi
trong tối. Cha em lấy tay chặn hết sóng dữ ngoài bể rồi cha em cùng chim
múa hát. Chim nói cho em biết thế đấy cô tiên ạ!
Nàng tiên xoa lên mái tóc mềm mại của em khen:
— Em gái bé nhỏ ơi! Em thật là thông minh và ngoan ngoãn. Chúng ta
sẽ đưa em tới gặp cha em ngoài hải đảo đẹp đẽ mà em hằng mơ ước. Em
hãy nghe ta kể đây! Ở ngoài đó cha em đã ngày đêm vất vả để trồng một
thứ cây có nhiều hoa thơm và nặng đầy trái ngọt. Cây đó là cây “Hạnh
phúc” đấy em ạ! Nhưng cha em phải chăm bón vất vả lắm. Cha em đã phải
trồng cây trên đỉnh núi cao chót vót, phải hứng nắng trời tưới cho hoa cây
thắm đẹp. Hôm nay ngoài hải đảo chim muông ong bướm, đang mở hội hót
mừng công việc của cha em. Em xứng đáng được ta đưa tới đó.
Em gái nhỏ nhoẻn cười hỏi thơ ngây:
— Có vui như Tết không ạ?
— Vui hơn chứ. Chính ở đấy cha em làm ra Tết cho em và quê em đấy.
Nói rồi nàng tiên lớn khoát tay vẫy các tiên nữ xung quanh.

— Nào! Chúng ta hãy kết chiếc võng lụa đào đưa cô em gái bé nhỏ ra
gặp người cha “Vinh quang” mà em yêu quí chờ mong từ lâu.
Khi những nàng tiên tung vạt áo lụa lên đỡ lấy em gái nhỏ thì bỗng
dưng nắng trời dịu đi và mây hồng tụ lại quanh em. Em gái nhỏ ôm chiếc
giỏ tre vào lòng và những nàng tiên nâng nhẹ chiếc võng lụa bay lên cao,
cao mãi và hướng ra ngoài biển cả mênh mông. Chim lượn vòng trên đầu
em và bắt đầu hót bài ca “Vinh quang trên đôi cánh”. Ngồi trong chiếc
võng đẹp, lòng em bé mát rượi, mái tóc đào em lại bay bay, em nghĩ đến
cha đang chờ em bên cây “Hạnh phúc”. Hôm về em sẽ kể cho bà nghe cuộc
đi chơi vui thích này. Chuyện của em kể chắc bà vui thích như những
chuyện “Ngày xưa” của bà nhưng nhất định không buồn như câu chuyện
“Ngày xưa bà đi ở...”
Em bé sung sướng như thấy mình bay cao, bay bổng mãi...
***
Lúc đó chính vào độ nửa đêm, gió ngoài vườn cây thổi mạnh. Người
mẹ tỉnh giấc chạy ra khép cửa quanh nhà cho gió lạnh khỏi lùa vào và khi
soi đèn bà mẹ nhìn thấy đứa con gái nhỏ yêu quí của mình đang ngủ thiêm
thiếp, ngon lành, một nụ cười tươi thắm khẽ máy động. Người mẹ sung
sướng khẽ ôm lấy con và đặt chiếc hôn thật dịu trên má. Bà sẽ ru câu ru
quen thuộc:
Hòa bình, mẹ cấy lúa xanh
Cha đi bộ đội thức canh Hòa bình.
Lời ra nhẹ nhàng bay bổng, bay thật xa xa tít mãi. Cùng lúc ấy ngoài tít
xa cái quê hương êm đẹp ấy, bão biển vẫn nổi giận quanh những hải đảo
chênh vênh. Ngọn hải đăng chập chờn quay quay lóe sáng. Nhưng trong gió
bão ấy, từ hải đảo tiến ra khơi, tàu tuần tiễu vẫn chồm lên mặt sóng dữ mà

xuyên vào đêm tối mù mịt. Đây là công việc nặng nề và vinh dự nhất mà
đất nước đã giao cho những chiến sĩ hải đảo, trong đó có người cha của em
gái nhỏ. Người cha to lớn có đôi tay rắn chắc, có màu da sạm cháy vì nắng
trời và biển mặn. Sóng gió vẫn bao bổ gầm thét quanh mình người cha.
Biển vẫn mênh mông dữ dội. Tiếng hát ru của người mẹ vẫn hòa bay trong
không trung bao la. Khi gió bốc lên từng không cao vút thì gió rời sóng rời
biển cứ dịu nhẹ dần theo giọng ru êm ái. Khi gió về tới khu vườn quê
hương em gái và lẻn nhẹ vào nhà thì chỉ còn như tơ phảng phất rất nhẹ
mơn man trên đôi má trắng mịn của em gái nhỏ đang mơ. Giấc mơ kỳ diệu
ấy vẫn được giữ vẹn và tiếp diễn êm ái lạ lùng!

ANH BỘ ĐỘI VÀ LŨ TRẺ NHỎ

Cái Mý có một anh bộ đội thật là đẹp. Đây là một anh bộ đội bằng đất
mẹ mới mua cho Mý phiên chợ huyện hôm qua. Anh bộ đội mới về nhà cái
Mý được một lúc, phải, chỉ một lúc thôi mà cái thế giới trẻ con khắp cõi
“Xóm Mít” đều bàn tản, nắc nỏm, ao ước xôn xao giống tựa như câu
chuyện của những người lớn khi có một tin thời sự nóng hổi đặc biệt: như
tin tên lửa Liên-xô bay sau lưng mặt trăng chẳng hạn. Thật đúng là như thế!
Bọn con gái thì cho là anh bộ đội rất hiền và rất xinh bởi lẽ anh ta chỉ
bằng củ khoai dong, hai chấm mắt đen láy, lại có cả má hồng, cái miệng
nhỏ lúc nào cũng mỉm cười với chúng nó. Bộ quần áo thì xanh ngăn ngắt
như thể áo con cánh cam. Mà mũ cũng có đủ huy hiệu sao vàng hẳn hoi nữa
kia. Ôi nom đến là xinh!
Nhưng bọn con giai thì cho là anh bộ đội này nom rất oách bởi lẽ rõ
ràng anh ta lúc nào cũng mang một khẩu súng trước ngực. Mà là súng tiểu
liên hẳn hoi nhá. Sau lưng ụ lên cái ba lô, chắc hẳn nhiều thứ nặng lắm. Hai
con mắt cứ nhìn rất
thẳng vào chúng nó. Còn đôi chân thì bao giờ cũng đứng rất nghiêm
như thể sắp đi duyệt binh, giả dụ ai hô: “Một! Hai!” chắc hẳn anh ta có thể
đi đều bước ngay tắp lự. Oách thế kia chứ!
Lũ trẻ xúm xít lại; đứa nào cũng muốn cầm xem, sờ vào cái áo xanh
cánh cam, cái mũ có sao vàng, cái súng đen chũi và sờ cả vào khuôn mặt
nho nhỏ hồng hồng của anh ta nữa. Thật là một anh chàng dễ dãi, đứa nào
cầm đến anh ta cũng mỉm cười tươi tỉnh, một nụ cười lành như đất!
Nhưng cái Mý thì thật là khắt khe, nó chỉ cho mỗi đứa cầm xem một tí vừa

đủ để nó khoe xong một câu: “Của tao đấy! Đẹp không?” Chỉ một loáng
thế thôi rồi nó đòi anh bộ đội của nó lại ngay như sợ anh ấy cười với bạn
nó lâu quá.

...như sợ anh bộ đội cười với bạn nó lâu quá

Việc này làm cho thằng cu Mài, bạn cách rào của cái Mý, thèm vô kể.
Rõ ràng nó chỉ mới kịp sờ được vào cái mũ có sao vàng của anh là thôi, thế
mà cái Mý đã vội đòi phát ngay lại. Ôi! Nom cái Mý nó cầm nhè nhẹ anh
bộ đội, cái Mý khẽ khoanh tay vào ngực như thể ẵm em bé, cái Mý lại giả
vờ ru ru như ru em ngủ, thằng cu Mai thấy thích biết mấy. “Mình cũng

phải có một anh bộ đội mới được!”. Cu Mài nghĩ trong bụng thế và rồi nó
thấy chán ngay cái xe bốn bánh không thiết chơi nữa. Gọi là xe nhưng
chính thật ra nó chỉ vốn là hai cái lõi chỉ luồn khéo vào một cái khung bằng
dây đồng. Phía trên có đóng một miếng gỗ mỏng. Bố cu Mài làm cho nó từ
dạo mới phục viên về. Cu Mài vẫn kéo xe hàng một sợi dây gai rõ dài và
thường chiếc xe vẫn chở đủ thủ. Chuyến nào cũng đầy tú hụ những hàng
hóa: gạo và ngô thì bằng những nắm đất bột và sỏi non, vải vóc đẹp là
những mảnh lá chuối cuộn tròn, còn như củ khoai luộc thì chính là một chú
lợn béo quay chở gọn một chuyến xe khá nặng,
Nhưng bây giờ thì chẳng gì thích bằng anh bộ đội nữa rồi. Đến trưa nó
nói với bố:
— Con không thích cái xe nữa bố ạ!
Người bố nhìn vào đôi mắt tròn giống mẹ của nó:
— Sao thế vậy?
— Con thích cái anh bộ đội.
Người mẹ bật cười với cả bố lẫn con:
— Thì bố mày chẳng là bộ đội mãi còn gì?
Cu Mài chỉ tay sang bên phía vào:
— Không! Bộ đội cầm súng như của con Mý kia!
Và nhất định cu Mài kéo bằng được bố sang gặp anh ta. Người bố
ngắm nhìn và cũng khen: “Thật là khéo!” Còn anh bộ đội thì cười với cả
hai bố con. Một nụ cười dễ dãi và thân mật quá chừng. Có điều là anh ta
vẫn đứng nghiêm và ôm chặt khẩu súng trước ngực như không hề bao giờ
quên nhiệm vụ.
Vốn khéo tay lại chiều con, sau khi ngắm nghía một lúc rõ lâu người

bố quyết định làm cho cu Mài một anh bộ đội bằng gỗ. Công việc bắt đầu
ngay từ hôm ấy. Cứ sau mỗi buổi đi làm đồng về bố con lại lúi húi đục đẽo
ở mé thềm. Phải mất trọn một tuần anh bộ đội mới thành hình. Một anh bộ
đội khá rắn chắc. Chỉ còn việc trang điểm cho anh ta tí chút nữa là hoàn
thành. Cu Mài ngồi xem bố tô điểm, đôi mắt nó ánh lên niềm chờ đợi vui
sướng. Cũng thật là giản dị, chỉ một nước phẩm xanh là anh ta đã có bộ
quần áo mới. Khẩu súng cũng đen nháy màu mực nho. Lại đủ cả chấm
quân hiệu nền đỏ sao vàng nữa kia. Không thua gì anh bộ đội của cái Mý
cả”. Cu Mài nghĩ bụng thế! Nhưng sao bố lại còn chấm xanh đỏ vào ngực
anh ta thế nhỉ. Cu Mài vội hỏi:
— Cái gì thế hở bố?
— Huy hiệu Điện-biên mà.
Cu Mài vội nhìn vào ngực bố. Nó hỏi luôn:
— Cũng giống như của bố à?
Người bố gật gù:
— Ừ! Giống chứ!
— À! Thế là anh ấy cũng biết đánh Tây!
Nói xong cu Mài vòng tay ngồi im, mắt không rời anh bộ đội trong bàn
tay bố. Chỉ một lát bố con lại hỏi nhau:
— Kìa? Sao bố không vẽ má hồng?
— Đánh Tây thì không cần má hồng.
— Giống má bố à?
— Ừ, cũng thế.
Cn Mài nhìn bố giây phút rồi bỗng nhiên nó bảo bố:

— Con cũng không cần má hồng.
Người bố lắc đầu:
— Má con vẫn hồng đấy thôi!
Cu Mài thốt sờ tay lên má, nó không nhận: “Đâu?”
Người bố cười ngất:
— Hồng đấy! Cái má giống mẹ mày như đúc.
— Ứ! Mẹ vẫn bảo con giống bố kia mà.
Bố cười rộ lên, to hơn, vui sướng hơn, bố thơm mạnh vào chỏm tóc cu
Mài và dúi anh bộ đội vào lòng nó:
— Xong rồi đây! Giữ lấy con!
***
Thế là việc cu Mài có một anh bộ đội đeo huy hiệu Điện-biên lại như
một thời sự mới mẻ đến với lũ trẻ nhỏ “Xóm Mít”. Hai anh bộ đội bé bỏng
được gặp gỡ làm quen ngay. Họ cùng cười với nhau mãi. Hẳn đúng là một
đội bạn tri kỷ xa cách lâu ngày nay mới gặp lại. Anh nào cũng vẫn nắm
chắc tay súng trước ngực như dặn dò nhau dùng có bao giờ xa rời quân
ngũ.
Còn lũ trẻ thì tha hồ mà cãi nhau thật kịch liệt về việc anh nào đẹp hơn
và oách hơn anh nào. Kể ra hai anh bộ đội này khó mà so sánh ai hơn ai
kém kia đây.
Một anh thì rắn chắc như gỗ, nom mạnh mẽ rắn rỏi như vừa mới từ một
trận chiến đấu oanh liệt xa xôi nào trở về. Nét mặt, khuôn người còn hằn
rõ nét khắc khổ gian truân. Nom có vẻ tự hào ra dáng. Chắc hẳn anh ta
không hề biết sợ một kẻ thù nào cả.

Một anh son trẻ tươi vui, có nụ cười lành như đất. Dáng dấp khá là
chững chạc, với khẩu tiểu liên cầm ngang tầm ngực dường như sẵn sàng
đón mọi thử thách mà anh ta sẽ không cần do dự một chút xíu nào hết.
Bởi thế câu chuyện tranh cãi của lũ trẻ cứ ỏm tỏi lên mà cũng khó lòng
ngã ngũ. Vả lại chúng cũng không thích kết luận. Thôi cứ là cầm xem mỗi
đứa một tí cho thích là được!
Lũ trẻ xem hết lượt rồi bèn để cả hai anh đứng ở bậc của. Thật đúng là
bằng nhau chẳng anh nào cao hơn anh nào nổi một ly nhé. Một đứa thích
chỉ hát bài “Vì nhân dân quên mình vì nhân dân hy sinh...” Cả bọn ùa hát
theo, cả vỗ tay nữa. Tiếng hát lanh lảnh cả khu vườn “Xóm Mít”. Hai anh
bộ đội mỉm cười nghe bài ca quen thuộc, họ đứng rất thẳng bên nhau có vẻ
hài lòng lắm.
Hát xong, một đứa nhớn nhất bọn, nhớn hơn một cái đầu, bảo với cả
bọn:
— Này! Chúng mình tập trận đi!
— Có mang bộ đội đi không? — Cu Mài hỏi thằng bạn thế.
— Có chứ! Bộ đội mà lại không tập trận à?
— Được! — Cu Mài gật mạnh đầu tán thành ngay và nó cũng vội khoe
với lũ trẻ: — Anh này cũng đánh Tây ở Điện-biên rồi đấy nhớ!
— Dô... ối — Một đứa con gái dẩu mồm ra vậy.
Cu Mài trợn mắt cãi:
— Bố tao bảo thế mà lỵ!
— Thế thì chúng mình cử anh ấy là chỉ huy — Thằng nhớn nhất bọn
nói thế và nó tuyên bố ra vẻ dứt khoát: — Đứa nào bằng lòng thì đi lấy
súng mau lên.

Lũ trẻ ùa vào trong bếp và ùa cả ra dọc hàng rào. Chỉ thoáng một lát
chúng đã trở về đứng nối đuôi nhau ở sân. Đứa nào cũng có một thanh củi,
một cái que hoặc là vác ở vai, hoặc là buộc dây quàng sau lưng, hoặc dắt
ngang sườn như thể một thanh kiếm báu của người hiệp sĩ.
Thằng nhớn hộ lũ trẻ tập hợp. Nó cũng ra lệnh điểm số một, hai, ba..
cho đến đứa chót, giống hệt như các anh bộ đội sắp ra thao trường.
— Nghiêm!
Nó hô xong liền quay lại bước tới trước thềm chào hai anh bộ đội đang
đứng song song ở bậc của và báo cáo luôn:
— Quân ta đã tập hợp xong! Đề nghị đồng chí bên phải (nó giơ tay chỉ
anh bộ đội của cái Mý) ở nhà canh gác doanh trại không cho quân địch.
Một thằng bé đứng giữa hàng nói xen vào:
— Ê! Cậu phải nói như cái hôm trong phim ấy kia — Rồi nó bước ra
ưỡn ngực nói luôn — Phải canh gác doanh trại bảo vệ Tổ quốc thân yêu
của chúng ta.
Khi nó quay về hàng ngũ đứng thì thằng bạn đứng cạnh khẽ huých nó
khen:
— Cậu nói thế mới oai.
Cu nhớn vẫn tiếp tục báo cáo, nó chỉ vào anh bộ đội của cu Mài và nói:
— Còn đồng chí này, yêu cầu chỉ huy chúng tôi ra mặt trận tiêu diệt
quân thù dã man...
Cả hai anh bộ đội đều vui lòng nhận nhiệm vụ với nụ cười dễ dãi và họ
phải chia tay nhau ngay lập tức. Một anh được để lên chiếc xe bốn bánh do
chính tay cu Mài kéo đi đầu. Cả bọn khom khom người tiến theo sau, toán
quân hướng về các vườn. Cũng giống như mọi hôm, mặt trận sẽ diễn ra ác

liệt tại đây.
Còn phận sự anh bộ đội giữ nhiệm vụ canh gác thì vẫn đứng nguyên
trên bậc của. Anh ta đứng rất thẳng mà không hề biết mỏi một tí nào. Xung
quanh vắng vẻ chỉ còn mỗi cái Mý và cái Lúa ngồi lại ở thềm. Bọn con giai
không chịu cho chúng nó ra mặt trận. Hai đứa vào nhà lấy khoai luộc chia
cho nhau ăn, chúng chia cả cho anh bộ đội nữa. Nhưng nhất định là anh ta
không chịu ăn rồi, con nhà lính lúc canh gác ai lại ăn uống linh tinh thế
được. Tiếng reo, tiếng súng “Pằng, pằng, đoàng, đoàng” từ góc vườn dội
vào lanh lảnh.
Một con chim chích chòe đậu trên ngọn đọt cau nhún đuôi hót “chíu
chót”. Nắng non trưa vàng roi rói. Nắng bò dẫn đến ngưỡng cửa, nhưng có
hề gì, anh bộ đội vẫn đứng đinh ninh không lộ vẻ gì là ngại ngùng nắng gió
cả.
Cái Mý bỗng nhiên rủ bạn:
— Chúng mình chơi ra em đi.
Cái Lúa đồng ý ngay:
— Ừ! Không chơi đánh nhau nữa! Ru em thích hơn.
— Thế chúng mình ra bài “Hòa bình chim trắng...” nhở!

— Chúng mình chơi ru em đi.

Vậy là cái Mý thì bế anh bộ đội còn cái Lúa bế củ khoai; hai đứa cùng
ngồi võng đua bổng tít và chúng nó ru cho em ngủ, tiếng ra thánh thót:
Hòa hình chim trắng ...a... trời xanh.
Cho đồng tốt lúa ...a... cho anh gặp nàng.
Con chích chòe trên ngọn cau cũng vẫn hót véo von như họa theo lời ru
của hai đứa gái nhỏ.
Lúc này góc vườn cũng đã im tiếng hò reo. Súng đã lặng. Chắc là quân
địch đã bị tiêu diệt vì bọn trẻ đã quay ra mê mải bắt chuồn chuồn kim và
những con bướm nhỏ cánh vàng kéo đến xập xè trên vạt rau khoai lác đác
trổ hoa tim tím.
Riêng anh bộ đội vẫn đứng nguyên trên cỗ xe để dưới gốc mít. Anh ta
đứng rất thẳng, không hề chịu buông súng, mắt dõi nhìn phía trước. Hình

như anh ta lo cảnh giác quân địch, sợ chúng trở lại đánh úp lũ trẻ nhỏ đang
nhởn nhơ giữa vườn đầy bướm. Đã là bộ đội thì không được một phút nào
lơ là nhiệm vụ cơ mà. Bởi vậy anh ta vẫn đứng nguyên ở vị trí, đứng rất
vững không hề thay đổi.
Chắc hẳn lúc này anh cũng đang nóng lòng nghĩ tới người bạn chiến
đấu lúc chia tay. “Ừ! Anh bạn ấy có làm tròn nhiệm vụ như mình không
nhỉ?...”
Làm tròn chứ! Mãi tới lúc tan đồng người mẹ trở về thấy cái Mý và cái
Lúa đã ngủ say tít. Hai đứa trẻ gái thở đều đều, má chúng hồng hồng mìn
mịn như da những quả đào chín.
Chỉ có anh bộ đội thì vẫn không chịu ngủ. Anh ta đứng gọn trong lòng
hai đứa bé, tay ôm chặt khẩu súng trước ngực, mắt cũng nhìn thẳng về phía
trước. Anh ta mỉm cười với bà mẹ. Có lẽ anh ta rất hài lòng về công việc
của mình, cái việc thức canh cho em gái ngủ, giấc ngủ êm ả dịu ngọt trên
chiếc võng nhỏ khe khẽ đu đưa.
1960

_____________________________

HẢI ĐẢO XA XÔI

In 5.080 c. tại Nhà máy in Tiến Bộ

175, Đại lộ Nguyễn thái Học Hà-nội

Khổ: 13 X 19 – Xong ngày 15-10-63

Số xuất bản: 51-KĐ – Số in: 2259

Gửi lưu chiểu tháng 10 năm 1963

_____________________________